Lunchpauzeconcert en boekpresentatie 'De Nieuwe Hollandsche Schouwburg'
Vrijdag 15 januari 201012:30 tot 15:00 uur (inclusief pauze met koffie/thee)
Aula en Foyer Koninklijke Bibliotheek
Wat stond er in de achttiende eeuw op de muzieklessenaars van de Amsterdamse elite? Wat werd er in die tijd door muziekamateurs uit de ‘betere kringen' gespeeld? Op 15 januari 2010 zullen deze vragen worden beantwoord tijdens de boekpresentatie van De Nieuwe Hollandsche Schouwburg. Naast de presentatie van een facsimile-uitgave van een Amsterdamse serie boeken met populaire achttiende eeuwse (dans-) melodieën, zal tegelijk het boek gepresenteerd worden dat musicoloog en musicus Jos Koning schreef over de inhoud en achtergronden van de oorspronkelijke serie.
De presentatie begint met een lunchpauzeconcert door het ensemble van Jos Koning Twee Violen en een Bas. Het trio zal muziek spelen uit de bundel. Daarna zijn er drie lezingen waarin de achttiende eeuwse muziekcultuur vanuit verschillende kanten belicht wordt.
U wordt vriendelijk verzocht om zich voor deze presentatie aan te melden via
This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it
of via tel. 070-314 07 21.
Programma
Aula
12:30 - 13:00 uur: Lunchpauzeconcert door ensemble Twee Violen en een Bas
- Welkom en introductie sprekers door Frits Zwart
- Anna de Haas: ‘Tussen Mammon en Melpomene. Het achttiende- eeuwse theater en zijn publiek'
- Marieke Lefeber: ‘Kaat het is te laat: repertoire van achttiende-eeuwse bellenspeelklokken in Nederland'
Foyer
13:55 - 14:15 uur: pauze met koffie/ thee
Aula
- Cor van Sliedrecht, Uitgeverij Drie Koningen
- Jos Koning: ‘Van pluggen, pierebollen en prostituees: het Amsterdamse nachtleven op de lessenaars van de elite in de 18e eeuw' (met muziekvoorbeelden door Twee Violen en een Bas)
- Uitreiking eerste exemplaar aan Louis Grijp door Jos Koning
Foyer
15:00 uur: Mogelijkheid om de boeken tegen een aantrekkelijke korting aan te schaffen bij de stands van de uitgevers
Toelichting
De Nieuwe Hollandsche Schouwburg is een serie van negen boekjes met (dans-) melodieën, die tussen 1751 en 1771 zijn uitgegeven door de Amsterdamse uitgever Johannes Smit. Opmerkelijk is dat van de oorspronkelijke negen deeltjes er maar zes bewaard gebleven zijn, terwijl deze muziek in grote aantallen is gedrukt. De zes overgebleven deeltjes bevatten in totaal 447 melodieën die gebaseerd zijn op toenmalige populaire dansen en liedjes. Voor de facsimile-uitgave zijn de exemplaren gebruikt die zich in de Koninklijke Bibliotheek bevinden.
Een gedeelte van de melodieën komt inderdaad uit kluchten die in de Amsterdamse schouwburg gespeeld zijn. Ook zijn er melodieën opgenomen die afkomstig zijn uit Franse komische opera's die in de achttiende eeuw enorm populair waren in verschillende Nederlandse steden. Het ligt voor de hand om te veronderstellen dat de Nieuwe Hollandsche Schouwburg vooral bedoeld was voor de muziekminnende elite die geïnteresseerd was in muziek die geassocieerd werd met zogenaamde ‘volkse' mensen: de boeren, de matrozen, de ambachtslieden, de kroegbezoekers, enz.
Tijdens de presentatie van de Nieuwe Hollandsche Schouwburg zal literatuurhistorica Anna de Haas een lezing geven over het achttiende-eeuwse theater en zijn publiek. Daarnaast zal een lezing worden verzorgd door musicologe Marieke Lefeber. Zij zal over het repertoire van achttiende-eeuwse bellenspeelklokken in Nederland vertellen. Verschillende volkse melodieën uit de Nieuwe Hollandsche Schouwburg en andere populaire muziekbundels uit die tijd, weerklonken uit dure uurwerken die in de huizen van de elite dienst deden.
Tenslotte zal Jos Koning vertellen over wat er zoal op de muzieklessenaar van de achttiende eeuwse elite heeft gestaan. Zijn lezing heeft de meest uitgesproken titel: 'Van pluggen, pierebollen en prostituees'. Koning zal proberen een eind te maken aan het idee dat de elite voornamelijk kunstmuziek gebruikt zou hebben.
Jos Koning is auteur van het boek De Nieuwe Hollandsche Schouwburg 1751-1771: het einde van een tijdperk in de Amsterdamse muziek (ISBN 978-90-814953-1-8), dat tegelijk gepresenteerd zal worden met de door hem ingeleide facsimile-uitgave (ISBN 978-90-75770-37-7). In zijn boek gaat Koning onder andere in op hoe deze muziek indertijd werd gespeeld en bespreekt hij per melodie de herkomst en de bijzonderheden.
Meer informatie: www.joskoning.nl/nieuwehollandsche »
