agenda2013.jpg

Onderzoek Indische muziek 1890-1949

Het Nederlands Muziek Instituut is in 2005 een onderzoek gestart naar muziek van Europees geschoolde Nederlandse componisten die tijdens hun verblijf in Nederlands-Indië in aanraking kwamen met en geïnspireerd raakten door Indonesische muziekvormen zoals gamelan en krontjong en door Indonesische vooral volkse poëzie, ‘pantun’ genaamd.

Angin timur gelumbang barat; de Oostenwind golft naar het Westen attima

Door het Nederlands Muziek Instituut is enige tijd geleden een onderzoek gestart naar muziek die werd geschreven door Europees geschoolde Nederlandse componisten die tijdens hun verblijf in Nederlands-Indië in aanraking kwamen met en geïnspireerd raakten door Indonesische muziekvormen - gamelan, krontjong - en poëzie (voornamelijk volkse gedichten, 'pantun' genaamd). Deze 'Indische muziek' - verstaan als 'mengmuziek' voor Westerse instrumenten en geschoolde stemmen, met onmiskenbaar Indonesische invloeden - is vanaf het einde van de negentiende eeuw geschreven door componisten als Paul Seelig, Bernhard van de Sigtenhorst Meyer, Linda Bandara en Constant van de Wall.

Elders in Europa verwerkten componisten als Debussy en Ravel Aziatische klanken in hun meesterlijke muziek, die grote bekendheid kreeg; de Nederlands Indische muziek is - ondanks aanvankelijk enthousiasme bij het internationale publiek - nagenoeg geheel aan de aandacht ontsnapt. Door dit onderzoek wordt getracht dit 'genre' weer een verdiende plaats te geven in het geheel van de Nederlandse muziekgeschiedenis. De Indonesische onafhankelijkheid in 1949 markeert het einde van deze studie die hedendaagse mengvormen buiten beschouwing laat.

In het kader van dit onderzoek, dat gedaan wordt door drs. Henk Mak van Dijk (antropoloog en pianist), zal in de loop van 2006 een boek verschijnen waarin de muziek en de componisten die het betreft worden beschreven. Verder zullen er enkele uitgaven verschijnen van bladmuziek en wordt een CD uitgebracht.

Het NMI heeft voor dit project subsidie ontvangen van de Mondriaanstichting, het Prins Bernhard Cultuurfonds, Fonds 1818 en de Gravin van Bylandtstichting.