archieven.jpg

Webexposities

Archiefstuk van de maand

In deze rubriek zal iedere maand een bijzonder archiefstuk worden gepresenteerd. Uit de vele verschillende soorten voorwerpen – muziekhandschriften, brieven, gebruiksvoorwerpen, foto’s enzovoort – zal een keuze worden gemaakt van stukken die iets laten zien van de verbanden tussen musici en gebeurtenissen in het Nederlandse en internationale muziekleven.

Wegens inkrimping van de organisatie wordt deze serie niet voortgezet.



Schumanns Myrthen: een bijzonder handschrift in het NMISchumanns Myrthen: een bijzonder handschrift in het NMI

In de collecties van het Nederlands Muziek Instituut bevindt zich een aantal bijzondere handschriften van Robert en Clara Schumann. Eén daarvan is een manuscript met zes liederen uit de Myrthen-cyclus op. 25 (1840) van Robert Schumann (1810-1856). Het betreft een gedeelte uit het manuscript dat diende als voorbeeld voor de eerste druk. Het deel in het NMI gold tot nu toe als verdwenen, vergelijking met de andere delen toont echter aan dat het hier gaat om de ontbrekende bron. Uit dit onderzoek is tevens gebleken dat het manuscript twee liederen bevat in autograaf (Schumanns eigen handschrift).

 


Speelmuziek: de collectie VlamSpeelmuziek: de collectie Vlam

In 2006 ontving het NMI via een schenking een unieke verzameling Nederlandse speelmansboeken  uit de 18e en 19e eeuw, de collectie Vlam, zo genoemd naar de verzamelaar  van de boeken, de wiskundige en musicoloog dr. Christiaan C. Vlam (1916-1999). Het zijn handschriften waarin violisten, fluitisten en andere speellieden het repertoire noteerden waarmee zij hun brood verdienden. Deze manuscripten vormen de belangrijkste bron van onze kennis van de populaire muziek van die tijd.

 




Beatrijs als opera'Beatrijs' als opera: Drie werken in de archieven
van het Nederlands Muziek Instituut

De Beatrijs-legende heeft een groot aantal dichters en componisten geïnspireerd. In de archieven van het NMI zijn drie opera’s te vinden die hierop zijn gebaseerd: Soeur Béatrice van Willem Landré (1911), Beatrijs van dezelfde componist (1925), en Beatrijs van Ignace Lilien (1928). Een lezing over deze opera's door musicoloog en NMI-mederker Lodewijk Muns is hier gepubliceerd als web-expositie.





liszt_schuberth&coLiszt manuscripts: A bicentenary presentation

Ter gelegenheid van het Liszt-herdenkingsjaar 2011 wijdt het NMI een nieuwe webexpositie aan Franz Liszt (1811-1886). Er is een keus gemaakt voor twee brieven en twee muziekhandschriften uit de eigen Liszt-collectie. De brieven, uit 1824 en 1855, geven een onthullend beeld van Liszt in verschillende fasen van zijn leven en in zeer verschillende hoedanigheden. De muziekhandschriften, twee Sonnetten van Petrarca in een versie voor zangstem en piano uit 1864, illustreren het proces van revisie en herschepping dat een karakteristiek aspect is van zijn veelzijdige artistieke loopbaan.

 



Marie Taglioni (1804-1884): A life on toe tipMarie Taglioni (1804-1884): A life on toe tip

Een van de meest opmerkelijke collecties in het NMI is een kleine verzameling voorwerpen uit het bezit van de beroemde balletdanseres Marie Taglioni (1804-1884). Taglioni behoort tot de belangrijkste figuren in de dansgeschiedenis; als Sylphide creëerde zij het archetype van de romantische ballerina. De voorwerpen in deze collectie waren voor de musicoloog Lodewijk Muns aanleiding tot een zoektocht naar hun samenhang en betekenis in de loopbaan van Taglioni.


 



museum-s2Muziekhistorisch Museum Scheurleer

Het particuliere museum van bankier en muziekhistoricus Daniël François Scheurleer (1855-1927) is de historische kern van de verzamelingen van het Nederlands Muziek Instituut. Scheurleer schiep zijn museum in het begin van de 20e eeuw. Na zijn dood dreigde de verzameling ten prooi te vallen aan de economische crisis. In 1933 kocht de Gemeente Den Haag de verzameling aan. Dit artikel biedt een virtuele rondleiding door Scheurleers verdwenen museum.


 



Johann Gottfried WaltherJohann Gottfried Walther: het Frankenberger-Manuscript (ca. 1730)

Het Frankenberger-Manuscript is een van de meest waardevolle objecten in de collectie van het NMI. Het bevat 196 koraalbewerkingen voor orgel uit de periode 1650-1730, verzameld en gekopiëerd door de componist en organist Johann Gottfried Walther (1684-1748).

 




 



STCNBijzondere (muziek)drukken in de STCN

Bijna dertig jaar is gewerkt aan een overzicht van alle boeken die in de periode 1540-1800 in Nederland zijn gedrukt. De werkzaamheden aan deze bibliografie, ook wel de STCN genoemd, zijn in juni 2009 afgerond. De Short Title Catalogue Netherlands is samengesteld door de Koninklijke Bibliotheek op basis van belangrijke collecties in binnen- en buitenland.

Ter gelegenheid van de feestelijke afronding van de STCN heeft het NMI een webexpositie samengesteld met (muziek)drukken uit de eigen collectie. Deze zullen binnenkort ook via de nieuwe STCN-website gepresenteerd worden.



Franz LisztFranz Liszt: briefwisseling met Marie Espérance von Schwartz

Het NMI heeft 47 brieven van Franz Liszt in beheer. Een bijzonder onderdeel van deze verzameling vormen vier ongepubliceerde brieven aan Barones Marie Espérance von Schwartz (1818-1899). Beter bekend onder het pseudoniem Elpis Melena, genoot zij faam als schrijfster, filantrope en politiek activiste.

De presentatie bevat afbeeldingen van deze vier brieven, met transcriptie, vertaling en uitgebreid commentaar (in het Engels).

 

 



Mozart, Wolfgang Amadeus - handschrift “Galimathias MusicumWolfgang Amadeus Mozart: handschrift “Galimathias Musicum" KV 32

Wolfgang Amadeus Mozart was net tien jaar oud toen hij in 1766 Galimathias Musicum componeerde ter gelegenheid van de inhuldiging van Prins Willem V als de nieuwe stadhouder van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.

 

 

 

 


Alphons Diepenbrock (1862-1921)

Alphons Diepenbrock: muziekmanuscripten

In deze collectie zijn muziekmanuscripten van alle composities van Alphons Diepenbrock (1862-1921) opgenomen. Ook vindt men hier een selectie van foto's, correspondentie en enkele geluidsfragmenten. De muziek van Diepenbrock behoort tot de hoogtepunten uit de Nederlandse muziekgeschiedenis.