Nieuws

NMI naar bestuursrechter

Ingediend door admin op di, 06/12/2012 - 14:18

Het beroep ging met name om de procedurele kant rond het afschaffen van langjarige subsidies. In eerste instantie werd het bezwaar hiertegen vorig jaar door het ministerie afgewezen. Om die reden is het NMI naar de bestuursrechter gestapt. Het NMI werd vertegenwoordigd door prof. mr. Klaas de Vries (voorzitter bestuur) en dr. Frits Zwart (directeur).

Enkele citaten uit het betoog van Klaas de Vries:

"Ondanks de op vele plaatsen door de staatssecretaris beleden zorg voor erfgoed en ondanks de nationale en internationale kwaliteit van de collectie biedt de staatsecretaris het NMI ook in het nieuwe subsidiestelsel geen plaats. Het bestuur acht zowel deze handelwijze, als het niet handelen in overeenstemming met nadrukkelijk in de nota's van de staatssecretaris genoemde criteria in strijd met de noodzakelijke zorgvuldigheid."

"De over elkaar heen buitelende en innerlijk tegenstrijdige besluitvorming maakte een ordentelijke voorbereiding op een eventueel intredende nieuwe situatie niet mogelijk. Ernstig is in dit verband dat de staatssecretaris verwachtingen heeft gewekt, c.q. toezeggingen gedaan, die hij niet waarmaakt. Dit is in strijd met de beginselen van behoorlijk bestuur. Daarbij is ook de Tweede Kamer onjuist voorgelicht."

"Door met elkaar strijdige mededelingen te doen heeft de staatssecretaris de rechtszekerheid van het NMI geschaad en aangetoond met onduidelijke en tegenstrijdige motiveringen te handelen."

"Conclusie: Op grond het betoogde in het beroepschrift en het hierboven gestelde, verzoekt het bestuur van het NMI uw rechtbank het besluit van de staatssecretaris te vernietigen en het subsidiair daartoe te leiden dat de geleden of te lijden schade voor het NMI door het rijk volledig wordt vergoed, en meer subsidiair dat in het subsidiestelsel een plaats wordt ingeruimd voor het NMI."

Lees de integrale tekst van het betoog pdf dat namens het NMI ter zitting van 11 juni 2012 door Klaas de Vries werd gehouden.

De bestuursrechter zal binnen zes weken uitspraak doen.

12 juni 2012

 

 

Change of opening hours

Ingediend door admin op ma, 06/11/2012 - 23:00

Cutbacks by the local and national governments make it impossible to maintain services at the present level. The NMI seeks to minimize any inconvenience this may cause to visitors. Full services will now be available every working day afternoon.

Opening hours as from August 20:

Monday-Friday: 10.00 - 13.00 hours
only reading room access, no services

Monday-Friday: 13.00 - 17.00 hours
normal access and full services

This implies that during the morning hours it will not be possible to borrow or return books, to make photocopies or make microfiche prints. Visitors will be free to use the reading room and consult its reference works for their research. In the afternoon, staff will be available for regular services.

Archives
There will be no change to the facilities for the consultation of archives. An appointment can be made with our staff.

15 June 2012

 

Gewijzigde openingstijden

Ingediend door admin op ma, 06/11/2012 - 23:00

Met ingang van 20 augustus zullen de openingstijden van het NMI een ingrijpende wijziging ondergaan. Dit is een gevolg van de bezuinigingen bij de verschillende overheden. Hierdoor is het helaas niet meer mogelijk om in de dienstverlening het niveau van de afgelopen jaren te handhaven. Het NMI streeft er naar om de bezoekers zo weinig mogelijk de dupe te laten zijn van deze bezuinigingsmaatregelen. Iedere werkdag is 's middags volledige openstelling en dienstverlening beschikbaar.

Vanaf maandag 20 augustus geldt de volgende regeling:

maandag - vrijdag: 10.00 - 13.00 uur
uitsluitend de ‘open opstelling' ofwel de leeszaal is toegankelijk, er vindt geen dienstverlening plaats.

maandag - vrijdag: 13.00 - 17.00 uur
volledige openstelling en normale dienstverlening.

Dit betekent dat bezoekers 's ochtends geen aangevraagde boeken kunnen afhalen of inleveren, maar uitsluitend zelfstandig onderzoek kunnen doen m.b.v. de boeken, muziekuitgaven, microfiches en tijdschriften die in de open opstelling staan. Elke middag kunnen de bezoekers terecht voor afhalen en inleveren en advies en inlichtingen. Er is dan altijd personeel aanwezig om de bezoekers van dienst te zijn.

Archieven
Het raadplegen van de archieven blijft ongewijzigd: archieven kunnen, na het maken van een afspraak met een medewerker, worden geraadpleegd in de studiezaal.

15 juni 2012

Nieuwe webexpositie: Schumanns Myrthen

Ingediend door admin op wo, 06/06/2012 - 23:00

Robert en Clara SchumannTer gelegenheid van Schumanns geboortedag, 8 juni, presenteert het NMI een nieuwe webexpositie gewijd aan het Myrthen-manuscript dat zich in de collecties van het NMI bevindt. Het betreft een manuscript met zes liederen uit de cyclus Myrthen op. 25 van Robert Schumann. Dit manuscript werd altijd beschouwd als het werk van een kopiïst en is daardoor lange tijd aan de aandacht ontsnapt. Onderzoek heeft nu uitgewezen dat het manuscript twee liederen bevat in Schumanns eigen handschrift en vier liederen in het handschrift van Carl Brückner, een kopiïst met wie Schumann regelmatig samenwerkte. De vier liederen in Brückners handschrift zijn door Schumann voorzien van correcties en toevoegingen en daarmee als bron eveneens van grote musicologische waarde.

Het betreft een gedeelte uit het netschrift dat diende als voorbeeld voor de eerste druk, die in augustus 1840 door Friedrich Kistner in Leipzig werd uitgegeven. Dit manuscript is ooit opgesplitst geraakt. De delen ervan bevinden zich nu in Parijs (Bibliothèque Nationale), Zwickau (Robert-Schumann-Haus), en in het NMI in Den Haag. Een klein gedeelte is in onbekend privébezit geraakt. Het deel in het NMI gold tot nu toe als verdwenen. Vergelijking met de andere delen toont echter aan dat het hier gaat om de ontbrekende bron.

In de webexpositie is het handschrift digitaal te bekijken en worden achtergronden gegeven bij de compositie en het handschrift.

Webexpositie »

7 juni 2012

Lunchpauzeconcerten seizoen 2012-2013

Ingediend door admin op wo, 06/06/2012 - 13:27

De afgelopen vier jaar heeft het NMI per seizoen een serie van zes tot tien lunchpauzeconcerten georganiseerd, met daarin speciale aandacht voor Nederlandse muziek. Gezien de onzekere toekomst van het NMI, is het op dit moment onduidelijk of er weer een heel seizoen lunchpauzeconcerten georganiseerd kan worden. Er zijn in ieder geval vier concerten in de maanden september tot en met december 2012. Uiteraard hopen we de serie in 2013 toch te kunnen voortzetten.

De concerten vinden zoals gebruikelijk plaats op de dinsdagmiddag van 12:30 tot 13:00 uur in de aula of de foyer van de Koninklijke Bibliotheek en zijn gratis toegankelijk. In oktober moeten we eenmalig uitwijken naar de woensdag.

Data 2012
Dinsdag 11 september
Woensdag 10 oktober
Dinsdag 13 november
Dinsdag 11 december

De programmering zal z.s.m. bekend worden gemaakt, maar er zal in ieder geval per concert minimaal één compositie van een Nederlandse componist klinken die afkomstig is uit de collecties van het NMI.

20090310a_044-t
Het Haags saxofoonkwartet in maart 2009.

6 juni 2012

Nederlandse Liederen

Ingediend door admin op zo, 06/03/2012 - 18:45

Juist in de periode 1880-1940 is een schat aan schitterende liederen overgeleverd waarvan veel volledig onbekend is. De selectie op deze cd legt daarvan zowel wat betreft schoonheid als onbekendheid op onmiskenbare wijze getuigenis af.

De cd bevat voor het merendeel volkomen onbekende liedkunst. Alleen de liederen die de componist Alphons Diepenbrock naliet genieten enige bekendheid. Componisten als Bernard Wagenaar, Louis Victor Saar, Anny Mesritz van Velthuysen en Bertha Frensel Wegener-Koopman zijn vrijwel vergeten. Niettemin geven hun liederen blijk van groot vakmanschap en inspiratie en zijn ze minstens verrassend te noemen. Het is ook interessant dat in de muziek van Wagenaar en Saar zoveel Amerikaanse invloeden te horen zijn. Nederlandse Liederen (front)

De liederen worden uitgevoerd door de mezzo-sopraan Elisabeth von Magnus en de pianist Jacob Bogaart. Elisabeth von Magnus en Jacob Bogaart zijn musici van naam en internationale reputatie. Zij hebben samen talrijke tournees gemaakt en zijn buiten Nederland misschien wel bekender dan hier. Bij een van de liederen werkt ook de bekende celliste Quirine Viersen mee. Nederlandse Liederen (achterzijde)

Nederlandse Liederen beluister fragment
1. Bertha Frensel Wegener-Koopman: Ein Stündchen lang
9. Alphons Diepenbrock: Berceuse
10. Bernard Wagenaar: At Dusk 
20. Anny Mesritz van Velthuysen: Adieu

De CD is te bestellen in de webwinkel.

Muziekinstituut valt tussen twee stoelen

Ingediend door admin op zo, 06/03/2012 - 09:32

'Door de perspectieven die met het advies van de Raad voor Cultuur zijn ontstaan dreigt het enige instituut voor muzikaal erfgoed te verdwijnen. En dat terwijl iedereen de mond vol heeft over juist ons erfgoed'.

Naar aanleiding van het advies van de Raad voor Cultuur waarin de Raad adviseert het NMI geen subsidie te verstrekken verscheen, onderstaand artikel van Aad van der Ven in Den Haag Centraal van 25 mei 2012.

 

Den Haag Centraal

3 juni 2012

Advies Raad voor Cultuur

Ingediend door admin op za, 06/02/2012 - 07:56

Slagen in CultuurDe Raad voor Cultuur heeft op 21 mei het nieuwe advies voor de culturele basisinfrastructuur bekendgemaakt. In het advies wordt voor het NMI waardering uitgesproken en aangegeven hoe belangrijk de collecties zijn. De Raad constateert evenwel dat er binnen de ministeriële regeling geen ruimte is om tot toewijzing van een subsidie aan het NMI te komen.

Lees het advies pdf van de Raad voor Cultuur.

Daags na het verschijnen van het advies stuurde staatssecretaris Zijlstra een brief waarin hij aangaf het advies over te zullen nemen. Over het advies van de Raad dat het van belang is de collectie goed te borgen merkt de staatssecretaris op dat hij dat opvat als een taak voor de instelling.

Lees de volledige brief pdf van staatssecretaris Zijlstra.

2 juni 2012

 

Beslissing op bezwaar

Ingediend door admin op vr, 06/01/2012 - 17:22

Tegen de voorgenomen beëindiging van de subsidie per 1 januari 2013 diende het NMI op 31 januari 2012 een bezwaarschrift in. De staatssecretaris laat in een brief d.d. 22 mei 2012 weten in het bezwaar geen aanleiding te zien op zijn eerder genomen besluiten terug te komen. Hij schrijft onder meer:

'Dat het kabinet ervan uitgaat dat de opgebouwde collecties en archieven bij musea of andere culturele instellingen kunnen worden ondergebracht, leidt evenwel niet tot een financiële verplichting voor het kabinet. Het is immers geen rijkscollectie.'

Lees de volledige brief pdf

Het bestuur beraadt zich op een reactie.

1 juni 2012

 

Bij nader inzien

Ingediend door admin op di, 05/29/2012 - 16:46

De Telegraaf 20120529

De Telegraaf, dinsdag 29 mei 2012

29 mei 2012

Interview De Volkskrant

Ingediend door admin op wo, 05/23/2012 - 15:19

Naar aanleiding van het voor het NMI negatieve advies van de Raad voor Cultuur verscheen onderstaand interview met Frits Zwart in de Volkskrant van 23 mei 2012.

Volkskrant 23 mei 2012



24 mei 2012


Einde Nederlands Muziek Instituut nabij?

Ingediend door admin op di, 05/22/2012 - 13:23

Met het zojuist openbaar gemaakte advies Slagen in Cultuur van de Raad voor Cultuur is duidelijk geworden dat het Nederlands Muziek Instituut in zijn huidige vorm niet kan voortbestaan. De raad adviseert het NMI geen subsidie te verstrekken omdat het geen museum is maar een collectie-instituut, en stelt dat het daarom niet in aanmerking komt voor subsidie op grond van de museale regeling (artikel 3.23).

Het NMI had, op herhaalde suggestie van staatssecretaris Zijlstra, een aanvraag ingediend voor de nieuwe basisinfrastructuur via deze regeling. De raad vindt dat het NMI geen museale functie heeft omdat het om een archief (of bibliotheek) gaat en wijst daarom de aanvraag af.

Wel stelt de raad: 'Het NMI langs de museale meetlat leggen, doet naar de mening van de raad geen recht aan deze bijzondere instelling. Dat betekent volgens de raad niet dat de collectie, die voor musici van eminent belang is, niet moet worden geborgd.' De raad vindt dat de collecties van het NMI behouden moeten blijven en ziet ook dat de instelling nu in haar voortbestaan wordt bedreigd.

'Uiteraard zijn wij verheugd, dat de raad constateert dat het NMI uniek is in Nederland en van eminent belang is voor de musici', zegt een ontgoochelde directeur Frits Zwart, 'maar dat neemt niet weg dat we door dit negatieve advies van de raad nu toch voor het ergste moeten gaan vrezen. Als er nu niets gebeurt dan gaat het NMI verloren en dat is rampzalig voor behoud en toegankelijkheid van het Nederlands muzikaal erfgoed. Waarom kan er niet één instituut op dit gebied in stand worden gehouden? Gaan we nu zó nonchalant met ons muzikaal erfgoed om? Over een paar jaar zal worden ingezien hoe ongelooflijk kortzichtig deze beleidsontwikkeling is geweest. Het is echt diep treurig.'

Het NMI had bij de Raad voor Cultuur een aanvraag ingediend in het kader van de museale regeling. Samen met de uitgeverij van Muziek Centrum Nederland, Donemus, was een plan uitgewerkt om via de museale weg toch nog in de nieuwe basisinfrastructuur terecht te komen. Die kans lijkt nu verkeken nu het advies van de raad is bekendgemaakt.

Een paar weken geleden pleitte de gemeentelijke adviescommissie in Den Haag voor verlaging van de gemeentelijke subsidie en inbedding in het Haags Gemeentearchief. Daarmee werd de toekomst al zwaar onder druk gezet. Door de perspectieven die met het advies van de Raad voor Cultuur verder zijn ontstaan - of eigenlijk, wegvallen - is het voortbestaan van het NMI werkelijk in het geding en zal het enige instituut voor muzikaal erfgoed verdwijnen.

Bekijk het complete advies op de website van de Raad voor Cultuur.

22 mei 2012

Reactie op deeladvies Gemeente Den Haag

Ingediend door admin op wo, 05/16/2012 - 13:19

cultureel_kapitaalOp 25 april verscheen het Advies voor het Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2013-2016 Het cultureel Kapitaal van Den Haag. Hierin adviseert de gemeentelijke adviescommissie, onder voorzitterschap van Ernst Hirsch Ballin, de gemeentelijke subsidie aan het NMI terug te brengen van € 374.000 naar € 300.000. Dit op voorwaarde dat het NMI een integratie tot stand brengt met het Haags Gemeentearchief (HGA).

Het NMI kan zich niet herkennen in de beoordeling en de kritiek van de commissie en ziet zich genoodzaakt te komen met een uitvoerige en onderbouwde reactie op de inhoud van het deeladvies. Dit in de verwachting het College van B&W en de Gemeenteraad te overtuigen van een positiever en realistischer blik op het verleden, heden en (hopelijk ook) toekomst van het NMI.

Brief NMI aan College van B&W Gemeente Den Haag, d.d. 10 mei 2012 pdf (PDF, 229 kB )

16 mei 2012

Johannes Snoer: componist van harpmuziek

Ingediend door admin op do, 05/10/2012 - 10:26
 
snoer coverIn de serie ‘Uit het archief' van Akkoord Magazine wordt in het juni/juli-nummer aandacht besteed aan de indertijd beroemde harpist Johannes Snoer (1868-1936). Voor de muziekbijlage wordt een van zijn eerste werkjes voor harp geselecteerd; een niet al te moeilijk, maar leuk salonwerkje onder de naam Capriccio.

Johannes Snoer werd geboren in Amsterdam. Hij werkte korte tijd als cellist en harpist in het Concertgebouworkest maar verdween daarna naar het buitenland om te werken in de orkesten van Leipzig en Wenen. Ook was hij zeer actief als solist onder meer in Amerika. Daarnaast componeerde hij veel voor de harp. Het geselecteerde Capriccio is afkomstig uit zijn Drei leichte Stücke für Harfe.

Download partituurpdf(Capriccio - Johannes Snoer)

Download artikel pdf (Johannes Snoer - Harpist, cellist en componist, AM nr. 45 - juni/juli 2012)

Bekijk ook de eerder verschenen bijdragen in de serie 'Onbekende composities'.

24 mei 2012

Chasa Mengelberg (DVD-Boek)

Ingediend door admin op za, 04/28/2012 - 10:19

In 2010 is Chasa Mengelberg, het beroemde huis van de dirigent Willem Mengelberg, door de Willem Mengelberg Stiftung verkocht en in particuliere handen overgegaan.

Velen koesteren mooie herinneringen aan dit bijzondere chalet en de prachtige omgeving, anderen zijn misschien nieuwsgierig geworden naar dit beroemde huis. In opdracht van de Willem Mengelberg Stiftung is er een dvd gemaakt met fraaie beelden van de Chasa en van de directe omgeving en de gebouwen, zoals de kapel, rond Chasa Mengelberg. De kijker krijgt a.h.w. een rondleiding door het huis en kan daardoor toch binnen komen! De documentaire over het huis wordt afgewisseld met beelden van partituren, historische foto's en korte historische filmfragmenten met Willem Mengelberg.

De DVD is opgenomen in een bijzonder fraai door ontwerper Louis Gauthier vormgegeven boek met informatieve teksten over Willem Mengelberg. De documentaire kent een keuzemenu met weergave voor Engelse, Duitse en Nederlandse versie.

chasa mengelberg (DVD-boek)

Een project van de Mengelberg Stiftung, het Nederlands Muziek Instituut en Gauthier Productions.

Webwinkel »

28 april 2012

Advies Kunstenplan 'Het Cultureel Kapitaal van Den Haag' gepresenteerd.

Ingediend door admin op wo, 04/25/2012 - 11:15

In de zomer van 2011 heeft het College van de gemeente Den Haag een Adviescommissie in het leven geroepen onder voorzitterschap van Ernst Hirsch Ballin, met de opdracht een integraal advies uit te brengen over het Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2013 - 2016. De Adviescommissie is verzocht te adviseren over zowel de algemene aandachtsgebieden en disciplines als over de subsidieaanvragen van de afzonderlijke instellingen, waaronder ook die van het Nederlands Muziek Instituut.

Op woensdag 25 april heeft de voorzitter namens de Adviescommissie het Advies voor het Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2013-2016 aangeboden aan Marjolein de Jong, wethouder van Cultuur te Den Haag.

Ten aanzien van het NMI stelt de Commissie in haar advies dat zij het betreurt dat het Rijk eenzijdig besloten heeft het NMI niet langer te subsidiëren en daarmee feitelijk aangeeft geen verantwoordelijkheid te willen dragen voor het muzikaal erfgoed. De Commissie onderkent het belang van het NMI voor het muziekleven, en zij staat dan ook op het standpunt dat het wegvallen van de rijkssubsidie geen aanleiding mag zijn om de gemeentelijke bijdrage te stoppen, dit op voorwaarde dat het NMI een integratie tot stand brengt met het Haags Gemeentearchief (HGA). Toch stelt de commissie voor de subsidie van de Gemeente Den Haag terug te brengen van € 374.000 naar € 300.000.

Daarnaast geeft de Commissie ook een inhoudelijke beoordeling ten aanzien van het functioneren van het NMI in de afgelopen jaren. Zo stelt de Commissie onder meer dat het NMI de afgelopen jaren onvoldoende naar buiten gericht heeft geopereerd en vraagt zij zich af of er niet meer voortgang had kunnen worden gemaakt bij de ontsluiting van de muziekcollecties.

Het NMI kan zich niet herkennen in de beoordeling en de kritiek van de commissie. Het lijkt er verder op dat de commissie beoogt de collectie 'op te bergen' bij het Haags Gemeentearchief. Met de voorgestelde omvang van een toekomstig NMI is er in de toekomst nauwelijks bekendheid en dynamiek rond het muzikaal erfgoed te organiseren.

Op dit moment beraden Bestuur en Directie zich over te nemen vervolgstappen.

U kunt het advies voor het Nederlands Muziek Instituut hier downloaden:
Advies Meerjarenbeleidsplan 2012-2016 - Nederlands Muziek Instituut PDF bestand(PDF, 56 kB)

Het volledige advies is te vinden op de website van de Gemeente Den Haag.

25 april 2012

NMI in Mens en melodie

Ingediend door admin op di, 04/03/2012 - 15:29
Dit jaar is de samenwerking, in de vorm van een eigen rubriek, met het muziektijdschrift Mens en melodie hervat. In het maart-nummer besteedt het NMI aandacht aan de bijdragen die het instituut al jaren succesvol levert aan de muziekpraktijk. Het artikel gaat in op de uitgaven van liederen van componiste Anna Cramer (1873-1968) die dankzij het NMI geproduceerd konden worden.


Manuscript Anna Cramer

Naar artikel »

3 april 2012

Populaire muziek toegankelijk!

Ingediend door admin op di, 04/03/2012 - 07:17

Het NMI verwierf in 2006 een unieke verzameling Nederlandse speelmansboeken uit de 18e en 19e eeuw. Deze collectie, bijeengebracht door dr. Christiaan C. Vlam (1916-1999), bestaat uit 21 Nederlandse volksmuziek-handschriften uit de periode 1700-1900. Het zijn handschriften waarin violisten, fluitisten en andere speellieden het repertoire noteerden waarmee zij hun brood verdienden. Deze manuscripten vormen de belangrijkste bron van onze kennis van de populaire muziek van die tijd.

mi-speelmuziek-logoIn het project 'Speelmuziek', werd de collectie Vlam gescand en online toegankelijk gemaakt op de website van het NMI. Omdat de collectie verband houdt met contemporain liedmateriaal, is zij tevens ontsloten in de Nederlandse Liederenbank van het Meertens Instituut, een database die liederen en melodieën op talrijke manieren doorzoekbaar maakt.

Speelmuziek is een samenwerkingsproject van het Nederlands Muziek Instituut en het Meertens Instituut en werd gerealiseerd met steun van het Ministerie van OCW in het kader van Digitaliseren met beleid.

speelboekje-nieuwsbericht

Speelmuziek: de collectie Vlam

3 april 2012

Casa del Violino: òp naar de 27.000

Ingediend door admin op vr, 03/30/2012 - 12:01
freek-r Willem Noske's collectie vioolmuziek Casa del Violino werd in 2004 aan het NMI geschonken. Met zijn ca. 27.000 titels is dit een van de grootste verzamelingen ter wereld op dat gebied.

Inmiddels zijn ruim 22.000 titels in de catalogus ingevoerd. Voorzien mag worden dat de gehele collectie vóór het einde van dit jaar via de online catalogus kan worden doorzocht.

Freek Pliester, 'catalograaf'


De kracht van een verzameling blijkt uit de samenhang van de stukken en de consequentie waarmee de violist-verzamelaar het gebied heeft verkend. Er vallen verschillende leidraden te herkennen:

  • Naast de grote componisten zijn ook vele werken van ‘mindere goden’ aanwezig: behalve Corelli ook Pugnani en diens leerling Viotti; niet alleen Haydn en Mozart maar ook Pleyel en Boccherini. Door dit brede perspectief komt een tijdperk tot leven.

  • Arrangementen spelen een grote rol. Honderden bewerkingen voor viool (viool en piano, twee violen, strijkkwartet enz.) van delen uit symfonieën, van dansen en operafragmenten door o.a. Alfred Moffat, Friedrich Hermann en Jascha Heifetz geven een beeld van de omgang met muziek in een bepaald tijdperk. Een verrassend doorkijkje in de bewerkingswereld bieden de maar liefst veertig bewerkingen (voor acht verschillende bezettingen, uitgegeven in twaalf landen, voor en na 1900) van Luigi Boccherini’s fameuze Menuet uit het strijkkwintet nr. 11 in E (G. 275). Ook hieruit blijkt Noske’s grenzenloze verzamelwoede.

  • De 19e eeuw is goed vertegenwoordigd met vele fantasieën en variatiewerken, het meest voor de bezetting viool en piano; hele opera’s werden door de gegoede burgerij soms in strijkkwartetvorm gespeeld.

  • Vioolmethodiek speelt een grote rol, van eenvoudig stukjes ‘in de 1e positie’ tot uiterst moeilijke speltechniek voor vergevorderden. Werk van Fiorillo of Mazas krijgen de vioolstudenten nog steeds voorgeschoteld.

  • Veel partituren zijn betekend (in potlood of in rood en blauw). Willem Noske - zelf een nogal extreem betekenaar – vergaarde ook tweede of derde exemplaren van een werk als die betekend waren door violisten van naam zoals Oscar Back, Jean Deggeler of Louis Zimmerman. Ook handgeschreven opdrachten – al dan niet van de componist – werden gesignaleerd. Een substantieel aandeel hebben de drukken (of drukproeven) uit de bibliotheek van Lambert Massart, die in de Franse viooltraditie stond van o.a. Rode en Kreutzer.

  • Iconografisch geïnteresseerden vinden veel van hun gading bij oude drukken van uitgeverijen als Hummel (Berlin en Amsterdam) en André (Offenbach am Main). De titelpagina’s tonen mythologische figuren en vignetten of idyllische dorpsgezichten.

Natuurlijk bevinden zich in deze veelheid talloze highlights, zoals unieke (oude) drukken en handschriften. Sommige werken staan in gezaghebbende muziekencyclopedieën als The New Grove en Die Musik in Geschichte und Gegenwart als ‘lost’ of ‘verschollen’ te boek. Een paar voorbeelden:

  • Ernst Krenek: manuscript (autograaf, 1922) van Concerto grosso nr. 1, opus 10. Dit eerste concerto grosso (met talrijke annotaties, markeringen, doorhalingen in blauw, rood en potlood) is teruggetrokken door de componist;

  • Louis Spohr: manuscript (autograaf, 1834?) van Bruchstück aus [dem Oratorium] Des Heilands letze Stunden in klavieruittreksel (niet genoemd bij de autografen in F. Göthels Thematisch-bibliographisches Verzeichnis der Werke von Louis Spohr, WoO 62);

  • Henryk Wieniawski: manuscript (autograaf, 1854) van een cadens bij Beethovens vioolconcert opus 61. Het enthousiasme van Poolse Wieniawski-vorsers was groot toen zij vernamen dat deze verloren gewaande cadens zich in Noskes vioolcollectie bevond. Hij is opgenomen in de uitgave Kadenzen zu Ludwig van Beethovens Konzert für Violine und Orchester op. 61 / von Auer, David, Donts, [etc.] (Bärenreiter);

  • Henri Vieuxtemps: manuscript (autograaf) van Allegro moderato uit Vioolconcert nr. 1 op. 10 (piano-uittreksel).

De kwaliteit van de titelbeschrijvingen kon mede worden gewaarborgd door de schat aan naslagwerken in het NMI (en de Koninklijke Bibliotheek).

Instandhouding en catalogisering zijn mogelijk gemaakt door de steun van een aantal fondsen: SNS-REAAL Fonds, Stichting Dr. Hendrik Muller’s Vaderlandsch Fonds, Gemeente Den Haag en de M.A.O.C. Gravin van Bylandt Stichting.

 

Willem Noske »

Bibliotheekcatalogus »

Franz Liszt, Die drei Zigeuner (fotokopie van de uitgave 1896), met betekening door Willem Noske

Franz Liszt, Die drei Zigeuner (fotokopie van de uitgave 1896), met betekening door Willem Noske



3 april 2012


De zaak tegen Willem Mengelberg

Ingediend door admin op wo, 03/28/2012 - 14:00

Op vrijdag 23 maart hield oud-strafrechter Frederik Heemskerk bij het Nederlands Muziek Instituut voor de Willem Mengelberg Vereniging een lezing over ‘De zaak tegen Willem Mengelberg'.

Mengelberg was uitermate populair in Nederland, maar door zijn houding tijdens de Tweede Wereldoorlog kwam hier een einde aan. In 1947 werd hij gevoelig gestraft door een zuiveringscollege, de Centrale Ereraad, die hem een dirigeerverbod oplegde van zes jaar.

Prangende vragen
Frederik Heemskerk probeerde naar aanleiding van de stukken die hij bestudeerd heeft van dit zuiveringsproces, antwoord te geven op een aantal prangende vragen, zoals:
• Wat werd Mengelberg nu precies verweten?
• Kreeg hij een eerlijk proces?
• Waarvoor werd hij uiteindelijk gestraft?
• Was die straf terecht?

NRC
Voor muziekjournalist Kasper Jansen, die aanwezig was bij de lezing van Heemskerk, was dit aanleiding voor een kort verslag in NRC-Handelsblad van 24 maart 2012. Vanwege de foutieve weergave stuurde Frits Zwart een correctie naar het NRC, die niet werd gepubliceerd:

‘Geachte heer Zwart,

Hartelijk dank voor de toezending van uw brief. Wij moeten u echter berichten dat wij deze niet zullen plaatsen. Onze voorkeur is uitgegaan naar andere bijdragen. Wel hebben wij uw e-mail ter informatie doorgestuurd naar Kasper Jansen.

Het spijt ons u niet anders te kunnen berichten.

Met vriendelijke groet,
Redactie Opinie
NRC Handelsblad'

Volledige bijdragen
De bijdragen van Kasper Jansen en Frits Zwart zijn hier te lezen:
'Mengelberg werd slecht berecht' alt(Kasper Jansen, NRC 24 maart 2012)
Het proces van Mengelberg alt(repliek Frits Zwart)

28 maart 2012